Dördüncü Göz

Resim yapmakla aram hiç hoş olmadı ve ressamlardan da yalnız Van Gogh’u beğendim. Tabii bu Erkan’la tanışmadan önceydi. Biraz reklamın bir sakıncası olmaz diyerek, sizlere onun sanal alemdeki adresini veriyorum. Eğer sergilere gidecek vakit bulamıyorum diyorsanız, hiç olmazsa buradan bir fikir sahibi olabilirsiniz. Onunla ilk tanıştığımız yeri hatırlıyorum, üç aşağı beş yukarı zamanı da. Yalnız o gece felsefe, matematik ve resmi nasıl birleştirdik, onu hala çözemiyorum. Çok içmiştik muhtemelen. Bu kavanoz dipli dünyada güzel şeyler görmek herkesin hakkı.

Zülfü Livaneli şiddet kültür ilişkisine değinince (Vatan gazetesi, 26/5), bu yazıya da vesile olmuş oldu. Takım tutmam ama futbol maçlarını arkadaşlarımla seyretmek ya da stadyuma gitmek bana hep keyif vermiştir. Arkadaşlarımla da seyrederken adetim olduğu üzere rakip takımı tutarım. Bunun maçın keyfini artırdığına inananlardanım (Not: Bunu stadda yapmanızı tavsiye etmiyorum). Evet, inanılmaz, değil mi? Bir taraf kazanır, diğeri kaybeder; bir taraf sevinir, diğer taraf hüzünlenir. Bir takım gol attığında o takımın seyircisi tezahürata başlar, diğer taraf dişlerini sıkar veya karşı tarafı bastırmaya çalışır, sıranın kendisine gelmesini bekler ve takımının moralini yüksek tutmaya çalışır. Tabii bunların benim safiyane düşüncelerim olduğunu öne sürebilirsiniz. Bugünkü koşullarda da bunda pek haksız sayılmazsınız. Ama ben de böyle gördüm, ne yapayım. Gittiğim ilk maç Fenerbahçe-PTT maçıydı (Evet o zamanlar PTT diye bir takım vardı ve 1. ligde oynardı). Sanırım 4 veya 5 yaşındaydım am...

Bu haftaya büyük Türk ozanı Yunus Emre ile başlayın istedik. Toz, duman, bomba, seçim derken, insan olmanın tadını, hazzını, değerini unutmayanlar ve unutmayacaklar için; Türk elinde, Türk dilini özleyenler için (İlteriş’e sevgilerle). Hürmetli nesnedir aşk İşitin ey yarenler Kıymetli nesnedir aşk Değmelere sunulmaz Hürmetli nesnedir aşk Hem cefadır hem safa Hamza’yı attı Kaf’a Aşk ilidir Mustafa Devletli nesnedir aşk Dağa düşer kül eyler Gönüllere yol eyler Sultanları kul eyler Cüretli nesnedir aşk Kime ki aşk vurdu ok Gussa ile kaygı yok Feryad ile ahı çok Firkatli nesnedir aşk Denizleri kaynatır Mevce gelir oynatır Kayaları söyletir Kuvvetli nesnedir aşk Akilleri şaşırır Deryalara düşürür Nice ciğer pişirir Key odlu nesnedir aşk Miskin Yunus neylesin Derdin kime söylesin Varsın dostu toylasın Lezzetli nesnedir aşk

Geçen gün bayan F bir yazı yollamış (Yılmaz Özdil’den; kendisinin istihdam oranlarıyla ilgili yazısı Dördüncü Göz’de işlenmişti). Özdil yazıda, şehirde dolaşmasını anlatıyor. Gucci’nin önünden sağa, Mc Donald’s, Starbucks ve Dunkin Donuts’i geçip Citybank’tan sola sapmış (isimleri atıyorum) ve bu meyanda gelişen, Türkiye’de mi yoksa başka bir yerde mi olduğunu anlayamadığı ve bu yüzden sitem ettiği bir yazı. İşsizlik konulu yazısında Özdil’e katılmışsak da bu sefer kendisiyle aynı fikirde değiliz. Zira, iki şeyi birbirine karıştırmış: Marka olmak ve bunu korumak. Anılan şirketler Türkçe’yi bozuyor veya ağırlığını azaltıyor değil. Yıllarca ürünlerini veya hizmetlerini uluslararası pazarda bu isimler altında pazarlamışlar, burada da aynı şeyi yapıyorlar. Emek verdikleri isim altında ticaretlerini sürdürüyorlar.  Sorun onlarda değil, bizde. Alışveriş merkezine “Mall”, konut sitesine “Uphill” veya “Boklu Residence”, lokantaya “restaurant”, ev eşyası, koltuk, kanape satan bir işyeri...

İşte size bir Amerikan (doğu) klasiği daha. Elinize aldıktan sonra bitirmeden bırakamadığınız romanların yalnızca çok-satanlardan (bu sadece bir kategori, yoksa roman çok sattı) olması gerekmediğinin kanıtı. Kitap 60 kuşağından Marco’nun öyküsü. Onun açlık orucuyla başlayan, özellikle bir son yumurta bölümü var ki, ben kitabi okurken, üst üste 3 defa geri gidip tekrar okudum, Utah çöllerine kadar giden bir “eylemsizlik” şaheseri, Ay Sarayı .

1581'de Bruno Paris'e gider ve felsefe konferansları vermeye başlar. O yıllarda bilim adamlarının bir yerden diğerine gitmesi, konferanslar vermesi sık rastlanan bir durumdur. Bruno çok kolay yeni iliskiler kurar, ve fikirlerinin ateşiyle temasta bulunduğu her grubun ilgisini uyandırır. Unü bu yeni felsefi dehayı tanımak isteyen kral III. Henry’ye kadar ulaşır. III. Henry Bruno’nun sanatının sihirbazlık mı yoksa büyücülük mü olduğunu merak etmektedir zira onun daha iyi ve uzun sureli hafıza için bazı yöntemler üzerinde çalıştığını duymuştur. Bruno kralı ziyaret eder ve yöntemlerinin bilginin organize edilmesiyle ilgili olduğuna kralı ikna eder. Artık kendisine çok iyi bir hami bulmuştur ve bunun kısa sürecek Paris kariyerinin başarısına katkısı büyük olacaktir. İşte bu dönemde Bruno’nun ilk eserlerinden biri olan "De umbras Idearum" (Fikirlerin Gölgeleri) basılır ve bunu “Ars Memoriae” (Bellek Sanatı) izler. Bu kitaplarda fikirlerin yalnızca gerçeğin gölgeleri olduğ...